CASE LÂM SÀNG: ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI TẾ BÀO NHỎ ĐÁP VỚI PHÁC ĐỒ ETOPOSID – CARBOPLATIN KẾT HỢP DURVALUMAB
CASE LÂM SÀNG:
ĐIỀU TRỊ UNG THƯ PHỔI TẾ BÀO NHỎ ĐÁP VỚI PHÁC ĐỒ ETOPOSID – CARBOPLATIN KẾT HỢP DURVALUMAB
GS. TS Mai Trọng Khoa (1) (2), PGS. TS. Phạm Cẩm Phương (1) (2), ThS. BS. Nguyễn Thu Trang (1), BSNT. Nguyễn Tiến Nam (2), BSNT. Ngô Xuân Anh (2)
1.Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai
2. Trường Đại học Y dược – Đại học Quốc gia Hà Nội
Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các bệnh ung thư trên toàn thế giới. Theo GLOBOCAN 2022, ung thư phổi đứng đầu về tỷ lệ tử vong do ung thư ở nam giới tại Việt Nam. Trong đó, ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC – Small Cell Lung Cancer) chiếm khoảng 13–15% các trường hợp, đặc trưng bởi tốc độ phát triển nhanh, xâm lấn sớm và tiên lượng xấu nếu không được điều trị kịp thời.
Trong nhiều năm, phác đồ chuẩn điều trị bước một cho SCLC giai đoạn lan tràn là phối hợp platinum và etoposide. Tuy nhiên, sự ra đời của liệu pháp miễn dịch, đặc biệt là thuốc ức chế PD-L1 như Durvalumab, đã mở ra bước tiến mới trong cải thiện thời gian sống thêm cho nhóm bệnh nhân này. Theo hướng dẫn cập nhật của National Comprehensive Cancer Network (NCCN 2025), phác đồ Etoposide – Carboplatin kết hợp Durvalumab là lựa chọn ưu tiên trong điều trị bước một SCLC giai đoạn lan tràn.
Sau đây, chúng tôi xin giới thiệu một trường hợp lâm sàng ung thư phổi tế bào nhỏ giai đoạn lan tràn được chẩn đoán và điều trị hiệu quả bằng phác đồ Etoposide – Carboplatin kết hợp Durvalumab tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai.
* Hành chính
- Họ và tên: T.Đ.K
- Giới tính: Nam
- Tuổi: 66
- Nghề nghiệp: Tự do
- Địa chỉ: Hưng Yên
* Lý do vào viện: ho khan nhiều* Bệnh sử: Cách vào viện 1 tháng bệnh nhân xuất hiện ho nhiều, ho khan, thi thoảng lẫn ít đờm, kèm tức ngực phải, không khó thở, không sốt, gầy sút 1kg/tháng, đi khám tại bệnh viện Bạch Mai được chụp cắt lớp vi tính lồng ngực có hình ảnh: Theo dõi u thùy trên phổi phải xâm lấn trung thất và màng phổi phải, sinh thiết tại Trung tâm Hô hấp kết quả ung thư biểu mô tế bào nhỏ => Chuyển đến Trung tâm YHHN & Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai.* Tiền sử:- Bản thân: + Xơ gan mới phát hiện+ Không tăng huyết áp, đái tháo đường+ Hút thuốc lào 40 bao năm - Gia đình: Chưa phát hiện bất thường* Khám lúc vào viện: - Bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt - Thể trạng gầy - Da niêm mạc hồng- Không phù, không sốt, không xuất huyết dưới da- Hạch ngoại vi không sờ thấy - Bụng mềm, không chướng, gan lách không to- Tim đều, T1, T2 rõ, không có tiếng tim bệnh lý- Phổi thông khí rõ, không rales* Xét nghiệm cận lâm sàng - Tế bào máu: Hồng cầu: 4,78 T/L (trong giới hạn bình thường); HGB: 139g/l (trong giới hạn bình thường); Bạch cầu: 4.6 G/L (trong giới hạn bình thường); Tiểu cầu: 264 G/L (trong giới hạn bình thường) - Đông máu cơ bản: PT: 108% (trong giới hạn bình thường); INR: 0,95 (trong giới hạn bình thường)
- Sinh hoá máu: Protein toàn phần: 72,4 g/L (trong giới hạn bình thường); Albumin:40.8 g/L (trong giới hạn bình thường); AST: 28 U/L - ALT: 17 U/L (trong giới hạn bình thường), Bil toàn phần: 8,0 umol/L (trong giới hạn bình thường) - Miễn dịch: NSE 370 ng/mL (cao hơn giới hạn bình thường) - Vi Sinh: HIV Ag/Ab (-),HbsAg (-) - Chức năng tuyến giáp: + FT4/TSH: 11,4 pmolL / 0,102 uU/mL+ TRAb: 14,2 IU/L
+ Anti-TPO: 4,2 IU/mL - Đo chức năng hô hấp: rối loạn thông khí tắc nghẽn mức độ trung bình, test phục hồi phế quản âm tính - Siêu âm tuyến giáp: theo dõi viêm tuyến giáp – vài hạch nhỏ hố thượng đòn trái - Cắt lớp vi tính lồng ngực: Phổi phải vị trí rốn phổi có khối mờ ranh giới tương đối rõ kích thước 55x48mm và các nốt rải rác bờ hình cung, tràn ít dịch màng phổi phải, vài hạch nhỏ trung thất
Hình 1. Hình ảnh chụp cắt lớp vi tính lồng ngực phổi phải vị trí rốn phổi có khối mờ ranh giới tương đối rõ kích thước 55x48 mm (vòng tròn đỏ)
- Sinh thiết tổn thương phổi làm mô bệnh học: Ung thư biểu mô tế bào nhỏ
* Bệnh nhân được chẩn đoán xác định: Ung thư phổi tế bào nhỏ T4N2M1 di căn màng phổi giai đoạn lan tràn/ Theo dõi Basedow
* Sau khi hội chẩn hội đồng chuyên môn, bệnh nhân được điều trị theo phác đồ Etoposide – Carboplatin kết hợp Durvalumab:
Durvalumab (Imfinza): 1500 mg, truyền tĩnh mạch, mỗi 3 tuần (21 ngày/chu kỳ).
Etoposid (Etoposide): 125 mg, truyền tĩnh mạch, mỗi 3 tuần (21 ngày/chu kỳ).
Carboplatin (Bocartin): 490 mg, truyền tĩnh mạch, mỗi 3 tuần (21 ngày/chu kỳ).
* Sau điều trị 4 chu kỳ, bệnh nhân dung nạp thuốc tốt, các triệu chứng trước điều trị hết, tác dụng phụ gây khó chịu nhất là xuất hiện các sẩn da vùng lưng, khô da, xuất hiện suy giáp sau điều trị miễn dịch. Trên phim cắt lớp vi tính lồng ngực sau 4 chu kỳ: hình ảnh thuỳ trên bờ trên rốn phổi có nốt kích thước 17x18 mm, ngấm thuốc sau tiêm, ranh giới không rõ với trung thất – giảm kích thước so với phim cắt lớp vi tính trước điều trị (mũi tên đỏ),vài hạch trung thất nhỏ, màng phổi hai bên không thấy dày bất thường. Hình 2. Hình ảnh giữa phim cắt lớp vi tính lồng ngực trước và sau 4 chu kỳ điều trị, trước điều trị ngực phổi phải vị trí rốn phổi có khối mờ ranh giới tương đối rõ kích thước 55x48mm – sau 4 chu kỳ điều trị nốt kích thước 17x18mm, ngấm thuốc sau tiêm, ranh giới không rõ với trung thất – giảm kích thước so với phim cắt lớp vi tính trước điều trị (2 mũi tên đỏ)
* Ung thư phổi tế bào nhỏ giai đoạn lan tràn là bệnh lý tiến triển nhanh, tiên lượng dè dặt nếu chỉ điều trị hóa chất đơn thuần. Việc bổ sung thuốc ức chế PD-L1 là Durvalumab vào phác đồ platinum – etoposide đã giúp cải thiện đáng kể đáp ứng điều trị. Ở bệnh nhân này, khối u giảm kích thướcrõ rệt sau 4 chu kỳ, triệu chứng lâm sàng cải thiện, độc tính chủ yếu là rối loạn nội tiết có thể kiểm soát. Trường hợp lâm sàng cho thấy hiệu quả và tính khảthi của liệu pháp miễn dịch kết hợp hóa trị trong điều trị bước một SCLC giai đoạn lan tràn.